Το απόρρητο προστατεύει, η προστασία διαφυλάσσει το απόρρητο.
02 March 2026
Επαναπλαισιώνοντας την προστασία παιδιών διαδικτυακά:
Το απόρρητο προστατεύει, η προστασία διαφυλάσσει το απόρρητο.
Η προστασία των παιδιών από κακοποίηση και η διαφύλαξη του απορρήτου τους δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους — είναι δύο όψεις του ίδιου καθήκοντος προστασίας των παιδιών.
Η δημόσια συζήτηση γύρω από τα δικαιώματα των παιδιών στο διαδίκτυο και τον προτεινόμενο Κανονισμό της ΕΕ για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Σεξουαλικής Κακοποίησης Παιδιών πλαισιώνεται συχνά εσφαλμένα ως μια αντικρουόμενη επιλογή μεταξύ ασφάλειας των παιδιών και απορρήτου.
Ωστόσο, αυτή η αφήγηση δεν εναρμονίζεται με το πλαίσιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το οποίο αναγνωρίζει ότι τα δικαιώματα των παιδιών είναι αλληλένδετα και ότι ο καθορισμός του βέλτιστου συμφέροντός τους απαιτεί προσεκτική εξισορρόπηση αυτών των δικαιωμάτων. Βάσει της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού (UNCRC), τα παιδιά έχουν δικαίωμα προστασίας από κάθε μορφή βίας και εκμετάλλευσης, καθώς και δικαιώματα απορρήτου.
Τα κράτη υποχρεούνται να σέβονται και να υποστηρίζουν αυτά τα δικαιώματα και στο ψηφιακό περιβάλλον, όπως επισημαίνεται στη Γενική Παρατήρηση Αρ. 25. Σε αυτό το πλαίσιο, το απόρρητο και η προστασία των παιδιών είναι στενά αλληλένδετα: η διαφύλαξη του απορρήτου των παιδιών δεν έρχεται σε αντίθεση με την ασφάλειά τους· αντιθέτως, αποτελεί ουσιαστικό συστατικό της προστασίας τους, τόσο διαδικτυακά όσο και εκτός διαδικτύου.
Παράλληλα, ενώ προσφέρει ευκαιρίες, το διαδικτυακό περιβάλλον εκθέτει τα παιδιά σε ολοένα και πιο σοβαρούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης, εκμετάλλευσης και παραπλάνησης (grooming). Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κρίση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, ο προτεινόμενος Κανονισμός της ΕΕ για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Σεξουαλικής Κακοποίησης Παιδιών στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας των παιδιών διαδικτυακά και στην πρόληψη αυτών των εγκλημάτων, θέτοντας ένα νομικό πλαίσιο για πλατφόρμες ώστε να εντοπίζουν, να αναφέρουν και να αφαιρούν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στις υπηρεσίες τους.
Ο στόχος του Κανονισμού είναι η πρόληψη και αντιμετώπιση των αδικημάτων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών με αναλογικό τρόπο, αναγνωρίζοντας ότι η προστασία των παιδιών και ο σεβασμός όλων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων το δικαίωμα στο απόρρητο, πρέπει να βαδίζουν χέρι-χέρι, αντί να αντιμετωπίζονται ως αντικρουόμενα συμφέροντα. Για να διασφαλιστεί αυτό, η πρόταση περιλαμβάνει πολλές εγγυήσεις, όπως αξιολογήσεις βάσει κινδύνου, στοχευμένα μέτρα για τις πλατφόρμες, δικαστική εποπτεία και ελέγχους από εθνικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων των αρχών προστασίας δεδομένων.
Ως εκ τούτου, η ανίχνευση θα είναι στοχευμένη, χρονικά περιορισμένη, θα διεξάγεται με εργαλεία «διαφύλαξης απορρήτου» και θα εξουσιοδοτείται κατά περίπτωση, βάσει αρχών αναγκαιότητας και αναλογικότητας.
Αναγνωρίζοντας και προστατεύοντας το δικαίωμα στο απόρρητο όλων, είναι κρίσιμο να θυμόμαστε ότι το απόρρητο αποτελεί επίσης βασικό συστατικό της ασφάλειας και της ευημερίας των παιδιών. Η συνεχής κυκλοφορία εικόνων κακοποίησης στο διαδίκτυο συνιστά παραβίαση της αξιοπρέπειας, της ασφάλειας και του απορρήτου τους. Για τα θύματα, η κακοποίηση συχνά συνεπάγεται την πιο ακραία επέμβαση στη σωματική και οικεία ζωή ενός παιδιού, και όταν δημιουργούνται, διαμοιράζονται ή αποθηκεύονται εικόνες ή βίντεο, αυτή η παραβίαση μπορεί να συνεχιστεί για χρόνια μέσω της επαναλαμβανόμενης προβολής και κυκλοφορίας τους διαδικτυακά. Επιπλέον, η ιδιωτική και ασφαλής επικοινωνία μπορεί να είναι απαραίτητη για την αναζήτηση βοήθειας, την αναφορά κακοποίησης και την επικοινωνία με γραμμές υποστήριξης, ιδιαίτερα για παιδιά που αντιμετωπίζουν βία.
Οι αναδυόμενες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, καθιστούν τη σύνδεση μεταξύ απορρήτου και ασφάλειας ακόμα πιο κρίσιμη. Τα προσωπικά δεδομένα και οι εικόνες των παιδιών μπορούν να χρησιμοποιηθούν καταχρηστικά, για παράδειγμα για τη δημιουργία ή χειραγώγηση σεξουαλικοποιημένων εικόνων. Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη αυξήθηκε κατά 400%. Τα μέλη του Eurochild επιβεβαιώνουν αυτές τις αυξανόμενες τάσεις, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εκμετάλλευσης και μακροχρόνιας ψυχολογικής βλάβης για τα παιδιά.
Η προστασία των παιδιών διαδικτυακά δεν είναι μια επιλογή μεταξύ απορρήτου και ασφάλειας. Το απόρρητο πρέπει να γίνεται σεβαστό για όλους τους χρήστες, αλλά μόνο επανατοποθετώντας στο επίκεντρο το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών και αναγνωρίζοντας το απόρρητο ως βασικό στοιχείο πρόληψης και προστασίας των παιδιών, είναι δυνατόν να διατηρηθούν τα παιδιά ασφαλή, διαδικτυακά και εκτός διαδικτύου.
